خب همون طور که همه نمی دونن! بله نمی دونن دیگه وگرنه که این همه دست به دامن رپیدشر و امثال اون نمی شدن. همون طور که به تعداد انسان ها راه برای رسیدن به خدا هست در اینترنت هم راه های زیادی برای به اشتراک گذاری فایل و دریافت اون وجود داره. با این تفاسیر تصمیم گرفتم که چند سرویس به اشتراک گذاری فایل در اینترنت رو معرفی کنم. از اون جا که مطلب زیاده تو چند بخش اونا رو می نویسم، در آخر هم یه مقایسه بینشون انجام میدیم.
در بخش اول به معرفی سرویس به اشتراک گذاری Peer to Peer یا P2P می پردازیم. خود peer به معنای جفت، همتا و از این معانیه؛ ترجمه ای که من بیشتر شنیدم نظیر به نظیر هست. نام گذاری این سرویس به نوع اشتراک گذاری فایل ها در اون مربوط میشه. در مدل نظیر به نظیر برخلاف مدل سرویس دهنده و سرویس گیرنده (مثل سایت های فعلی) تمام افرادی که به شبکه متصل هستند به طور هم زمان هم سرویس دهنده و هم سرویس گیرنده هستند. این یعنی وقتی شما به شبکه نظیر به نظیر وصل می شید علاوه بر این که می تونید به دریافت فایل بپردازید دیگران هم می تونن از شما فایل دریافت کنن. همین قابلیت به ظاهر ساده باعث میشه که این نوع شبکه ها به سیستم مرکزی خاصی وابسته نباشن و انعطاف پذیری بالایی داشته باشن، طوری که به راحتی افراد جدید می تونن به اون اضافه بشن و افرادی که حضور دارن خارج بشن بدون این که در کل شبکه مشکلی به وجود بیاد.
برای استفاده از شبکه نظیر به نظیر دو چیز لازمه، اول یه پروتکل نظیر به نظیر که منظور همون شبکه نظیر به نظیر هست، چون پروتکل چگونگی اتصالات و ویژگی های شبکه رو تعریف می کنه. هر شبکه ویژگی های خاص خودش رو داره اما اصول همه اون ها یه چیزه که همون به اشتراک گذاری فایل روی اینترنت هست. در درجه بعدی به یک نرم افزار نیاز هست که از شبکه نظیر به نظیر پشتیبانی کنه تا بشه اشترک گذاری رو انجام داد، البته نرم افزار هایی هم هستند که از دو یا چند شبکه به طور هم زمان پشتیبانی میکنن. در ادامه چند شبکه نظیر به نظیر معروف و نرم افزار هایی که ازشون پشتیبانی می کنن معرفی می کنم:
شبکه نوتلا یا گنوتلا (Gnutella) و نرم افزار LimeWire: این شبکه جزء پر طرفدارترین شبکه های نظیر به نظیر هست و لایم وایر هم از معروف ترین نرم افزار هایی هست که ازش پشتیبانی می کنه. لایم وایر یک نرم افزار متن باز هست که با زبان جاوا نوشته شده به همین خاطر شما برای اجرای اون به JRE (محیط اجرایی جاوا) نیاز دارید که متاسفانه سایت اصلی اون java.com اجازه دانلود به کاربران ایرانی نمیده اما شما می تونید به راحتی از جاهای دیگه مثل سافت پدیا یا فایل هیپو آخرین نسخه شو دریافت کنید. البته JRE به جز لایم وایر برای اجرای برنامه های دیگه جاوا روی سیستم عامل و روی اینترنت خیلی به درد می خوره. لایم وایر از نسخه 5 به بعدش حجمش تقریبا بالا رفته و حدود 15 مگابایته که اینم به خاطر بعضی از قابلیت های جدیدش مثل امکان چت و اتصال به فیس بوک هست که خیلی به اشتراک گذاری فایل ربطی نداره. برنامه های مشابه دیگری هم هستن که بر اساس لایم وایر ساخته شدن و حجمشون هم کمتره از جمله اونا FrostWire و Cabos هستن. به دلیل این که این برنامه ها با جاوا نوشته شدن در سیستم عامل های دیگری مثل مکینتاش و پخش های لینوکس هم قابل اجرا هستن.
شبکه eDonkey و نرم افزار eMule: این شبکه هم بسیار پر طرفدار هست و eMule هم معروف ترین برنامه ای هست که در اون استفاده میشه. eMule اون قدر پر طرفدار هست که نرم افزار های زیادی بر اساس اون ساخته شدن مثل eMule Plus, aMule, JMule و lMule که اختصاصی لینوکس هست. علاوه بر این ها نمونه های مستقلی هم مثل MLDonkey هم وجود دارن.
شبکه Gnutella2 و نرم افزار Shareaza: با این که اسم این شبکه گنوتلا2 هست شباهت کمی با گنوتلا داره و در طراحی اون سعی شده تا جست و جو ها بهتر انجام بشه و امنیت بیشتری با کاهش تعداد فایل های جعلی (ویروس، تروجان و...) داشته باشه. Shareaza هم بیشترین نرم افزاری هست که در اون استفاده میشه، البته Shareaza از eDonkey و Gnutella هم پشتیبانی می کنه.
شبکه FastTrack و نرم افزار Kazaa: این شبکه از اولین های شبکه های نظیر به نظیر هست و چند نوع متفاوت داره که در این جا با یه نوعش کار داریم. کازا هم از برنامه های قدیمی هست که در این زمینه وجود داشتن. با این حال استفاده از این نرم افزار اصلا توصیه نمیشه چون نسخه رایگان کازا انواع مختلف adware و spyware رو با خودش نصب می کنه.
در به اشتراک گذاری فایل باید چند نکته رو به خاطر داشته باشید. اول از همه این که همیشه تعدادی فایل رو در برنامه ای که استفاده می کنید به اشتراک بذارید یا به اصطلاح share کنید. چون اصلا اساس این شبکه ها بر مبنای همینه و اگه فایلی نباشه شبکه نظیر به نظیری هم نیست، می تونید از آرشیو موسیقی یا عکس هاتون برای این کار استفاده کنید؛ هر چه بیشتر بهتر. دوم که خیلی مهمه این که هر چیزی رو به اشتراک نذارید چون فایل های به اشتراک گذاشته شده در دسترس همه هستن. برای مثال فایل های سیستمی پوشه ویندوز و یا عکس ها و فیلم های خصوصی و همین طور اسناد و مدارک مهم و شخصی رو نباید به اشتراک گذاشت.
وقتی شما اسمی رو در شبکه نظیر به نظیر جست و جو می کنید معمولا یه لیست از فایل های مرتبط با اون ایجاد میشه که شبیه همدیگه هستن. چند شاخص هستن که می تونید برای انتخاب چند فایل مشابه استفاده کنید: تعداد دارندگان فایل (معمولا یه شماره در سمت چپ اسم فایل) هر چه تعداد دارندگان بیشتر باشه احتمال دریافت کامل فایل بیشتره. درجه بندی یا کیفیت دریافت فایل (معمولا به صورت چند ستاره یا کلماتی مثل poor, good, excellent,...) هر چه کیفیت دریافت فایل بالاتر باشه احتمال دریافت کامل فایل بیشتر هست.
واقعیتی که درباره شبکه نظیر به نظیر وجود داره این هست که به خاطر آسانی ورود و خروج از شبکه در هر لحظه تعداد زیادی فایل به شبکه اضافه میشن و از اون خارج میشن و نظارتی هم روی اونا انجام نمیشه. به همین خاطر به راحتی میشه فایل های مخرب و آلوده رو در شبکه به اشتراک گذاشت. البته تلاش هایی در زمینه شناسایی این طور فایل ها انجام شده اما هنوز به طور کامل جلوی فایل های جعلی گرفته نمیشه، پس باید در هنگام دریافت فایل مراقب باشید. البته راه هایی برای حدس زدن این که فایل ها جعلی هستند یا نه وجود داره مثلا وقتی شما یه آهنگ رو جست و جو می کنید فایلی که حجم چند کیلوبایت یا کلا زیر یک مگابایت داره مشخص هست که مشکل داره؛ یا مثلا اسم فایل عجیب و غریبه و کلمات بی معنی داره. در ضمن در بعضی از برنامه ها مثل لایم وایر این قابلیت وجود داره که کاربران رو مسدود (block) کنید این طوری دیگه فایل های اون کاربر برای شما نمایش داده نمیشه.
در آخر هم بحث حقوق مؤلف یا کپی رایت هست که البته در ایران خیلی اهمیتی نداره! البته باید بگم که اکثر شرکت هایی که این محصولات رو ارائه میدن تا حالا چندین بار به خاطر نقض قانون کپی رایت به دادگاه رفتن و خیلی هاشون هم کلا منحل شدن؛ نمونه اش هم شرکت تولید کننده نرم افزار eDonkey2000 بود که به وجود آورنده پروتکل eDonkey هم هست. این شرکت پس از چندین دادگاه مجبور شد که از توسعه نرم افزار دست برداره، اما همون طور که در اول اشاره کردم این شبکه ها به سیستم مرکزی خاصی واسته نیستن به همین خاطر هنوز شبکه eDonkey به قوت خودش باقی هست.
در بخش اول به معرفی سرویس به اشتراک گذاری Peer to Peer یا P2P می پردازیم. خود peer به معنای جفت، همتا و از این معانیه؛ ترجمه ای که من بیشتر شنیدم نظیر به نظیر هست. نام گذاری این سرویس به نوع اشتراک گذاری فایل ها در اون مربوط میشه. در مدل نظیر به نظیر برخلاف مدل سرویس دهنده و سرویس گیرنده (مثل سایت های فعلی) تمام افرادی که به شبکه متصل هستند به طور هم زمان هم سرویس دهنده و هم سرویس گیرنده هستند. این یعنی وقتی شما به شبکه نظیر به نظیر وصل می شید علاوه بر این که می تونید به دریافت فایل بپردازید دیگران هم می تونن از شما فایل دریافت کنن. همین قابلیت به ظاهر ساده باعث میشه که این نوع شبکه ها به سیستم مرکزی خاصی وابسته نباشن و انعطاف پذیری بالایی داشته باشن، طوری که به راحتی افراد جدید می تونن به اون اضافه بشن و افرادی که حضور دارن خارج بشن بدون این که در کل شبکه مشکلی به وجود بیاد.
برای استفاده از شبکه نظیر به نظیر دو چیز لازمه، اول یه پروتکل نظیر به نظیر که منظور همون شبکه نظیر به نظیر هست، چون پروتکل چگونگی اتصالات و ویژگی های شبکه رو تعریف می کنه. هر شبکه ویژگی های خاص خودش رو داره اما اصول همه اون ها یه چیزه که همون به اشتراک گذاری فایل روی اینترنت هست. در درجه بعدی به یک نرم افزار نیاز هست که از شبکه نظیر به نظیر پشتیبانی کنه تا بشه اشترک گذاری رو انجام داد، البته نرم افزار هایی هم هستند که از دو یا چند شبکه به طور هم زمان پشتیبانی میکنن. در ادامه چند شبکه نظیر به نظیر معروف و نرم افزار هایی که ازشون پشتیبانی می کنن معرفی می کنم:
شبکه نوتلا یا گنوتلا (Gnutella) و نرم افزار LimeWire: این شبکه جزء پر طرفدارترین شبکه های نظیر به نظیر هست و لایم وایر هم از معروف ترین نرم افزار هایی هست که ازش پشتیبانی می کنه. لایم وایر یک نرم افزار متن باز هست که با زبان جاوا نوشته شده به همین خاطر شما برای اجرای اون به JRE (محیط اجرایی جاوا) نیاز دارید که متاسفانه سایت اصلی اون java.com اجازه دانلود به کاربران ایرانی نمیده اما شما می تونید به راحتی از جاهای دیگه مثل سافت پدیا یا فایل هیپو آخرین نسخه شو دریافت کنید. البته JRE به جز لایم وایر برای اجرای برنامه های دیگه جاوا روی سیستم عامل و روی اینترنت خیلی به درد می خوره. لایم وایر از نسخه 5 به بعدش حجمش تقریبا بالا رفته و حدود 15 مگابایته که اینم به خاطر بعضی از قابلیت های جدیدش مثل امکان چت و اتصال به فیس بوک هست که خیلی به اشتراک گذاری فایل ربطی نداره. برنامه های مشابه دیگری هم هستن که بر اساس لایم وایر ساخته شدن و حجمشون هم کمتره از جمله اونا FrostWire و Cabos هستن. به دلیل این که این برنامه ها با جاوا نوشته شدن در سیستم عامل های دیگری مثل مکینتاش و پخش های لینوکس هم قابل اجرا هستن.
شبکه eDonkey و نرم افزار eMule: این شبکه هم بسیار پر طرفدار هست و eMule هم معروف ترین برنامه ای هست که در اون استفاده میشه. eMule اون قدر پر طرفدار هست که نرم افزار های زیادی بر اساس اون ساخته شدن مثل eMule Plus, aMule, JMule و lMule که اختصاصی لینوکس هست. علاوه بر این ها نمونه های مستقلی هم مثل MLDonkey هم وجود دارن.
شبکه Gnutella2 و نرم افزار Shareaza: با این که اسم این شبکه گنوتلا2 هست شباهت کمی با گنوتلا داره و در طراحی اون سعی شده تا جست و جو ها بهتر انجام بشه و امنیت بیشتری با کاهش تعداد فایل های جعلی (ویروس، تروجان و...) داشته باشه. Shareaza هم بیشترین نرم افزاری هست که در اون استفاده میشه، البته Shareaza از eDonkey و Gnutella هم پشتیبانی می کنه.
شبکه FastTrack و نرم افزار Kazaa: این شبکه از اولین های شبکه های نظیر به نظیر هست و چند نوع متفاوت داره که در این جا با یه نوعش کار داریم. کازا هم از برنامه های قدیمی هست که در این زمینه وجود داشتن. با این حال استفاده از این نرم افزار اصلا توصیه نمیشه چون نسخه رایگان کازا انواع مختلف adware و spyware رو با خودش نصب می کنه.
در به اشتراک گذاری فایل باید چند نکته رو به خاطر داشته باشید. اول از همه این که همیشه تعدادی فایل رو در برنامه ای که استفاده می کنید به اشتراک بذارید یا به اصطلاح share کنید. چون اصلا اساس این شبکه ها بر مبنای همینه و اگه فایلی نباشه شبکه نظیر به نظیری هم نیست، می تونید از آرشیو موسیقی یا عکس هاتون برای این کار استفاده کنید؛ هر چه بیشتر بهتر. دوم که خیلی مهمه این که هر چیزی رو به اشتراک نذارید چون فایل های به اشتراک گذاشته شده در دسترس همه هستن. برای مثال فایل های سیستمی پوشه ویندوز و یا عکس ها و فیلم های خصوصی و همین طور اسناد و مدارک مهم و شخصی رو نباید به اشتراک گذاشت.
وقتی شما اسمی رو در شبکه نظیر به نظیر جست و جو می کنید معمولا یه لیست از فایل های مرتبط با اون ایجاد میشه که شبیه همدیگه هستن. چند شاخص هستن که می تونید برای انتخاب چند فایل مشابه استفاده کنید: تعداد دارندگان فایل (معمولا یه شماره در سمت چپ اسم فایل) هر چه تعداد دارندگان بیشتر باشه احتمال دریافت کامل فایل بیشتره. درجه بندی یا کیفیت دریافت فایل (معمولا به صورت چند ستاره یا کلماتی مثل poor, good, excellent,...) هر چه کیفیت دریافت فایل بالاتر باشه احتمال دریافت کامل فایل بیشتر هست.
واقعیتی که درباره شبکه نظیر به نظیر وجود داره این هست که به خاطر آسانی ورود و خروج از شبکه در هر لحظه تعداد زیادی فایل به شبکه اضافه میشن و از اون خارج میشن و نظارتی هم روی اونا انجام نمیشه. به همین خاطر به راحتی میشه فایل های مخرب و آلوده رو در شبکه به اشتراک گذاشت. البته تلاش هایی در زمینه شناسایی این طور فایل ها انجام شده اما هنوز به طور کامل جلوی فایل های جعلی گرفته نمیشه، پس باید در هنگام دریافت فایل مراقب باشید. البته راه هایی برای حدس زدن این که فایل ها جعلی هستند یا نه وجود داره مثلا وقتی شما یه آهنگ رو جست و جو می کنید فایلی که حجم چند کیلوبایت یا کلا زیر یک مگابایت داره مشخص هست که مشکل داره؛ یا مثلا اسم فایل عجیب و غریبه و کلمات بی معنی داره. در ضمن در بعضی از برنامه ها مثل لایم وایر این قابلیت وجود داره که کاربران رو مسدود (block) کنید این طوری دیگه فایل های اون کاربر برای شما نمایش داده نمیشه.
در آخر هم بحث حقوق مؤلف یا کپی رایت هست که البته در ایران خیلی اهمیتی نداره! البته باید بگم که اکثر شرکت هایی که این محصولات رو ارائه میدن تا حالا چندین بار به خاطر نقض قانون کپی رایت به دادگاه رفتن و خیلی هاشون هم کلا منحل شدن؛ نمونه اش هم شرکت تولید کننده نرم افزار eDonkey2000 بود که به وجود آورنده پروتکل eDonkey هم هست. این شرکت پس از چندین دادگاه مجبور شد که از توسعه نرم افزار دست برداره، اما همون طور که در اول اشاره کردم این شبکه ها به سیستم مرکزی خاصی واسته نیستن به همین خاطر هنوز شبکه eDonkey به قوت خودش باقی هست.
سلام مطلب جالبی بود thanks a lotttttttt
پاسخحذف